Kod kreskowy to graficzne odzwierciedlenie określonych znaków poprzez kombinację ciemnych i jasnych elementów, ustaloną według przyjętych reguł budowy danego kodu (symboliki). Rozróżnia się znaki kodujące dane oraz znaki pomocnicze, charakterystyczne dla danej symboliki.

Symbolika to opis zasad tworzenia poszczególnych rodzajów kodów, czyli sposobu, w jaki znaki pisma, czytelne wzrokowo, odwzorowane są poprzez jasne i ciemne elementy o różnej szerokości.


Symbol kodu kreskowego składa się z zestawu elementów, których struktura wynika z danej symboliki oraz ze znaków czytelnych wzrokowo, przedstawionych graficznie. Kody kreskowe pozwalają na automatyczną identyfikację (AI) i są efektywną techniką wprowadzania danych do systemów komputerowych, zostawiającą w tle wprowadzanie danych z klawiatury. Identyfikacja obiektów dokonuje się bez bezpośredniego udziału człowieka. Technika ta jest z powodzeniem stosowana na świecie od kilkudziesięciu lat. Kody kreskowe to obecnie jeden z najczęściej stosowanych sposobów znakowania i identyfikacji danych.

Wprowadzenie kodów kreskowych powoduje usprawnienia organizacyjne, co związane jest z obniżeniem kosztów. Dzięki temu dany podmiot gospodarczy zwiększa swoje szanse wygrania konkurencji na wolnym rynku.

W książce Benjamin Nelsona wydanej w 1997 opisane jest ponad 260 różnych typów kodów kreskowych. Wiele z tych kodów jest obecnie rzadko używanych, ponieważ zostały wyparte przez lepsze symbole kodów kreskowych.
Historia kodów kreskowych
W 1932 roku prowadzony był projekt przez małą grupę studentów pod kierownictwem Wallace Flint na Uniwersytecie w Harvardzie. Projekt proponował żeby klienci wybierali żądany towar z katalogu poprzez wyciągnięcie odpowiedniej dziurkowanej karty z katalogu. Następnie ta karta była przekazywana do kontrolera, który umieszczał ją w czytniku. System automatycznie dostarczał produkt z magazynu do kasjera. Rachunek był drukowany, a stan magazynu był uaktualniany.
Nowoczesne kody kreskowe rozpoczęły się w 1948. Bernard Silver, pracownik naukowy na Politechnice Drexel w Philadelphi, zaproponował prace naukową nad wynalezieniem systemu do automatycznego odczytywania informacji o produktach. Powiedział o tym swojemu koledze Woodlandowi, który był wówczas 27-letnim pracownikiem naukowym w Drexel. Problem zafascynował go i zaczął nad nim pracować.

Pierwszą propozycją Woodlanda było użycie szablonu z atramentu, który by świecił pod światłem ultrafioletowym. Woodland i Silver zbudowali urządzenie, które działało, ale system miał problemy z niestabilnością atramentu oraz koszty drukowania szablonów były wysokie. Woodland był nadal przekonany, że mają opłacalną ideę. Przerwał prace nauczyciela w Drexel i przeprowadził się do swoich rodziców na Florydę, aby mieć więcej czasu do pracy nad problemem.

Dnia 20 października 1949 roku, Woodland i Silver opatentowali prace "Urządzenia i metody klasyfikacji". Wynalazcy określili swój wynalazek jako "sztuka klasyfikacji przedmiotów za pomocą identyfikacji wzorców".
Pierwszy kod
Pierwszy kod kreskowy, ze względu na swój wygląd, nosił nazwę tarcza strzelnicza (ang. bulls eye). Składał się on z serii kółek. Kiedy Woodland i Silver opisali ten symbol, podstawowe oznaczenia zostały opisane jako wzorzec prostych linii podobne do dzisiejszego kodu kreskowego 1D.

Wzorzec składał się z 4 białych linii na ciemnym tle. Pierwsza linia była punktem odniesienia, a pozycja pozostałych trzech linii była ustalona w odniesieniu do pierwszej linii. Informacja była zakodowana poprzez obecność lub brak jednej lub więcej linii. To pozwalało na klasyfikacje 7 różnych towarów. Jednak wynalazcy mówili, że jeśli doda się więcej linii to więcej klasyfikacji może być zakodowanych. Dla 10 linii można zakodować 1023 stany.

W 1962 roku Silver umarł i nie zdążył dożyć komercyjnego zastosowania kodów kreskowych. W 1992 roku Woodlandowi została przyznana nagroda (National Medal of Technology) przez prezydenta Busha. Jednak żaden z wynalazców nie zarobił na idei, która zapoczątkowała ogromny biznes.
Początki
Kody kreskowe nie były używane w przemyśle do 1966 roku. NAFC (The National Association of Food Chains) zgłosiła się do producentów sprzętu aby opracowali system, który by usprawnił proces sprzedaży. W 1967 RCA zainstalowała jeden z pierwszych systemów skanujących w sklepie Krogen w Cincinnati. Kody towarów były reprezentowane przez "bull's eye barcodes", który składał się z okręgów i przestrzeni zmiennej szerokości. Te kody nie były drukowane na opakowaniach przez producentów lecz umieszczane przez pracowników sklepu. Ale był problem z kodem RCA/Kroger. Musiał być on uznany przez przemysł i ustalony standard kodowania otwarty dla wszystkich producentów i zastosowany przez producentów żywności oraz dealerów.
W 1969 roku NAFC powierzyła rozwój projekt kodów kreskowych dla szerokiego przemysłu firmie Logicon Inc. Rezultatem był UGPIC (Universal Grocery Products Identification Code) w lecie 1970. Na podstawie raportu Logicon amerykańska sieć supermarketów sformowała kod Uniform Grocery Product. Trzy lata później kod ten został wprowadzony na rynek i jest używany w USA do dziś. Było to przedstawione przez IBM i rozwijane przez G. Laurera, którego praca była rezultatem idei Woodlanda i Silvera.
Pierwsze skanowanie
W czerwcu 1974 roku, jeden z pierwszych skanerów UPC, wyprodukowany przez NCR Corp., został zainstalowany w supermarkecie Marsh w Troy, Ohio. Pierwszy raz zeskanowano kod produktu 26 czerwca 1974. Był to 10-pak owocowych gum do żucia firmy Wrigley. Gumy nie były specjalnie wyznaczone jako pierwszy produkt, był to przypadek, że sprzedawca jako pierwszy zeskanował ten właśnie towar. Dzisiaj paczka gum jest wystawiana w Smithsonian Institution's National Museum of American History.

Pierwsze próby zastosowania kodów kreskowych w przemyśle do automatycznej identyfikacji zostały zaczęte w latach pięćdziesiątych przez AAR (amerykańskie koleje). W 1967 roku zastosowano optyczny kod kreskowy. Oznaczanie wagonów kolejowych i instalacja skanerów zaczęła się 10 października 1967 roku. Minęło siedem lat zanim zdołano oznaczyć 95% floty kolejowej. Wiele powodów wpłynęło na niepowodzenie tego systemu i został porzucony w latach siedemdziesiątych.

Wydarzenie, które było prawdziwym zastosowaniem kodów kreskowych w przemyśle było 1 września 1981 roku, kiedy to Departament Obrony Stanów Zjednoczonych zastosował Code 39 do oznaczania wszystkich produktów sprzedanych armii.
2005 © HDF Sp. z o.o.